Diferansiyel Nedir? Diferansiyel Arızaları Nelerdir? | Tur Assist

  1. Yol Yardım
  2. Diferansiyel Nedir? Diferansiyel Arızaları Nelerdir? | Tur Assist
Diferansiyel Nedir?  Diferansiyel Arızaları Nelerdir? | Tur Assist

Diferansiyel Arızaları

Diferansiyel
Arka Köprü ve Diferansiyel

Diferansiyel nedir?

Güç aktarma organları içerisinde moment artışı ve araç viraj dengesini sağlayan dişli sistemine diferansiyel adı verilir. Motordan üretilen hareket debriyaj ve vites kutusundan geçtikten sonra diferansiyele gelir.

Diferansiyele şaft adı verilen bir mil aracılığıyla gelen hareket, iki ayrı milden oluşan akslara aktarılır, oradan da tekerleklere iletilir.

Diferansiyellerin görevleri nelerdir?

Diferansiyel öncelikle, virajlarda iç taraftaki tekerleğin yavaş, dış taraftaki tekerleğin de daha hızlı dönmesini sağlayarak tekerleklerin sürtünmeden ve aracın savrulmadan viraj almasını sağlar. Bununla birlikte vites kutusundan şaft aracılığıyla gelen hareketin hızını düşürerek momentini arttırır. Önden çekişli araçlarda gelen hareketin yönünü değiştirirken, arkadan çekişli araçlarda vites kutusundan gelen hareketin açısını 90 derece kırar, ardından akslar vasıtasıyla tekerleklere iletir.

Diferansiyel hangi parçalardan oluşur?
Diferansiyel parçaları

Diferansiyel hangi parçalardan oluşur?

Diferansiyelleri arkadan itişli ve önden çekişli olmak üzere iki gruba ayırabiliriz. Her iki modelin yapı ve parçalarında köklü bir farklılığın olmadığını söyleyebiliriz. Diferansiyeli oluşturan temel parçalar aşağıdaki gibidir:

  • Pinyon dişlisi
  • Ayna dişlisi
  • Diferansiyel dişli kutusu ve muhafazası
  • 2 adet aks dişlisi
  • 2 veya 4 adet istavroz dişlisi
  • Diferansiyel gövdesi ve muhafazası
  • Yağ doldurma tapası

Diferansiyeller kaça ayrılır?

Diferansiyeller araçtaki yerinin yanı sıra (önden çekişli ve arkadan itişli) ayar yapılarına ve kullanıldıkları araçlara göre sınıflandırılır. Söz gelimi ayar şimli diferansiyeller ve ayar somunlu diferansiyeller ayar yapılarına göre aralarındaki ayrımı ifade eder.

Öte yandan standart diferansiyeller, kontrollü kayma yapabilen diferansiyeller ve kayma yapmayan diferansiyeller, kullanıldıkları araçlara göre yapılan bir gruplamadır. Konuyu biraz daha açmak gerekirse:

Standart diferansiyeller

Standart diferansiyelli bir araç ile özellikle kaygan yollarda tekerleğin biri patinaja geçtiği zaman aracı yürütmek zordur. Yerde sabit kalan tekerleğe herhangi bir moment aktarımı olmadığından, dişli kutusunun yapısı patinaja geçen tekerleğin patinaj halini sürdürmesine imkan tanır. Standart diferansiyellerdeki bu dezavantaj, özellikle ağır araçlar için ciddi sıkıntılar yaratır. Lastikler daha çabuk aşınır, kaza riski daha yüksektir.

Kontrollü kayma yapabilen diferansiyeller

Kavrama diskli diferansiyel modelinde bir istavroz mili yerine iki istavroz mili, iki istavroz dişlisi yerine dört istavroz dişlisi kullanılır. İstavroz milleri birbirini keser fakat birbirine bağlı olmadan her biri ayrı ayrı çalışır. Patinaj kontrollü diferansiyel modelinde ise konik kavrama kullanılır. Daha çok otomobillerde kullanılır.

Kayma yapmayan diferansiyeller

No-spin ve tork-moment dağılımlı şeklinde iki alt gruba ayrılır. Özellikle, iş makineleri, hafriyat makineleri gibi ağır araçlar için idealdir.

Diferansiyel arızaları nelerdir?

Virajlarda diferansiyelden ses gelmesi

Aracın dönüşü sırasında aks ve istavroz dişlileri çalışır. Dönüşlerde karşılaşılan sesin kaynağı genellikle bu dişlilerin deforme olmasından ya da kırılmasından kaynaklanır. Arızanın giderilmesi için bu dişlilerin değiştirilmesi önerilir.

Diferansiyeldeki yağ kaçakları

Yağ kaçaklarının genellikle 3 sebebi bulunur. Bunlardan birincisi yanlış yağ kullanımıdır. Vites kutusu ve diferansiyelde 75 ile 95 numara kalınlık arasında bir dişli yağı kullanılmadıysa yağ kaçağı ile karşılaşılabilir. Bunun yanında yağ keçeleri veya contalar bozulduğunda diferansiyel yağ sızdırır. Keçe ve contaların değiştirilmesi sorunu giderir. Son olarak, gereğinden fazla yağ konulduğunda yağ kaçağı sıkıntısı ile karşılaşılır. Seviyenin ayarlanması yağ kaçağının giderilmesi adına yeterli olur.

Diferansiyelde Kullanılan Dişliler
Diferansiyelde Kullanılan Dişliler

Aracın ilk hareketindeki vuruntu sesi

Ayna ve mahruti dişlileri arasındaki boşluk fazladır. Dişliler aşınmış olabilir. Bu durumda sülyen boya ile yapılan iz kontrolünün yapılması ve boşluğun ayarlanması önerilir. Eğer gerekli ayarlar yapılmazsa bu sıkıntı dişlilerin kırılmasına yol açabilir.

Diferansiyelden gelen sürtünme sesi

Bu ses ağırlıklı olarak diferansiyel rulmanlarından gelir, rulmanların değiştirilmesi önerilir.

Diferansiyelde meydana gelen uğultu sesi

Uğultu sesi ayar problemlerinden kaynaklanır. Ayna dişli ile mahruti dişli arasındaki boşluk ayarı bozuktur veya hatalı ayar yapılmıştır. Dişlerin aşınmasına ve kırılmasına neden olabilir. Bu nedenle kontrol edilip katalog değerlerine göre doğru ayar yapılması önerilir.

Diferansiyeldeki aralıklı uğultu

Bu sıkıntı ayna dişlinin salgı ve çarpıklık ayarının yapılmamasından kaynaklanır. Gerekli ayarların yapılmaması durumunda dişlilerin yıpranması ile karşılaşılabilinir.

Arızaların önüne geçmek adına diferansiyelde yapılan ayarlar nelerdir?

Ayar ve bakım işlemleri 4 aşamadan oluşur.

Mahruti dişli yataklarının sıkılık ayarı

Ön yükleme ayarı olarak da adlandırılan bu işlem esnasında mahruti dişli yerine takılır. Arka taraftan ön yatak zarfı, şim, mafsal flanşı ve masal somunu takılır. Ancak bu test esnasında yağ keçesi takılmaz. Somun 35–40 kgm torkunda bir torkmetre aracılığıyla sıkılır. Mahruti dişli birkaç tur sıkıldıktan sonra bir torkmetre ile döndürülmeye çalışılır ve bu esnada döndüğü moment kayıt edilir. Bu işlem birkaç tur yapılarak çıkan değerlerin ortalaması alınır. Bulunan değerin 12–25 kgm arasında olması gerekir. Yeterince sıkı ise şim çıkarılır. Az ise şim ilave edilerek istenilen değerlere getirilir.

Ayna dişlinin çarpıklık/yalpa kontrolü ve ayarı

Diferansiyel tamamen söküldüğü veya ayna dişlisi değiştirildiğinde ayna yalpasının kontrol edilmesi önem arz eder. Gerekli kontrol ve ayarların yapılabilmesi için mıknatıslı komparatörün ayağı aynanın sırtına gelecek şekilde bağlanır. Komparatör saati sıfırlanrak ayna dişlinin bir tur döndürümesi sağlanır. Bu işlem esnasında sıfırın sağındaki en yüksek değerle solundaki en düşük değer 0,15 mm’yi geçerse aynanın çarpık olduğu anlaşılır. Bu durumda aynanın değiştirilmesi önerilir. Ancak en başında da ifade edildiği üzere, değişimden sonra mutlaka ayna torkunun sıkılıp sıkılmadığı kontrol edilir.

Ayna dişli ile mahruti dişli arasındaki boşluğun kontrolü

Bu kontrol için ayna dişlinin arka yüzeyine dayanacak şekilde bir komparatör yerleştirilir. Ayna dişli mahruti dişliye doğru itilir ve komparatör bu esnada sıfırlanır. Ayna dişli, mahruti dişliden uzaklaşacak şekilde döndürülmeden itilir ve komparatörün değeri okunur. Bu kontrol en az dört yerden yapılır ve arasındaki boşluk değerinin 0,1–0,2 mm arasında olup olmadığı gözlemlenir. Eğer boşluk fazla ise ayna dişli, mahruti dişliye doğru bir şim veya somun ile itilir.

Ayna dişli ile mahruti dişli arasındaki iz ayarı

Diferansiyellerdeki diş temaslarının gereken değerler arasında olması için yapılan ayardır. Bu ayarın atlanması durumunda diferansiyele ait ayna ve mahruti dişlileri daha hızlı aşınır. Diş temas ayarı kontrolü için öncelikle dişlerin birbirleri ile olan temas şekilleri tespit edilir. Bunun için ilgili dişlere sülyen boya ya da başka bir renkli madde sürülür. Renkli maddenin üç veya dört dişi kapsayacak şekilde ve dört ayrı noktaya sürülmesi önem arz eder. Ayna dişli her iki yönde tam bir tur döndürülür. Bu esnada dişlerin birbirine tam oturabilmesi için ayna dişlinin dönmesi sırasında bir baskı uygulanır. Yani ayna dişli, mahruti dişliye doğru bastırılarak döndürülür. Bu test esnasında boyalı dişler ile diş boşlukları gözlenir. Şekiller değerlendirilir ve istenilen doğru diş teması oluncaya kadar şimlerle ayar yapılır.

Yol Yardım Paketleri

Tur Assist tarafından size sunulan On Road yol yardım paketleri, yolculuk sırasında sizin ve sevdiklerinizin başına gelebilecek onlarca aksiliğe karşı tek telefonla çözüm üretir.

On Road Pratik ve On Road Plus yol yardım paketleri, araç arızalarından benzin bitmesine, lastik sorunlarından anahtar kaybolmasına kadar geniş bir yelpazede aracınızı güvence altına alır, gerekli durumlarda aracınızın servise çekilmesini sağlar. Hatta ani yaralanma ve hastalık durumunda ambulans veya refakatçi doktor tarafından, en uygun kabul edilen herhangi bir nakil aracıyla, en yakın tıbbi merkeze götürerek sizleri de koruma altına alır.

On Road yol yardım paketlerimizi www.turassistleyasam.com sitemiz üzerinden de kolayca satın alabilirsiniz!

Türkiye sınırları içerisinde nerede olursanız olun, yol yardım hizmetleri veya yalnızca bilgi almak için, 7 gün 24 saat bizi 0850 202 47 99 numaralı telefondan bizleri arayabilirsiniz!

Oto Çekici

Araç Arızaları kategorimize geri dönebilir ya da akü arızaları hakkında bilgi alabilirsiniz.

KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİNE İLİŞKİN AYDINLATMA METNİ

Aşağıda yer alan Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Aydınlatma Metni’ni okuyarak kişisel verilerinizi işleme amacımızı ve bu kapsamda sizin haklarınızı ayrıntılarıyla incelemenizi rica ediyoruz.

a) Veri Sorumlusu

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Tur Assist Yardım ve Servis LTD. Şti.  (“Şirket”) tarafından aşağıda açıklanan kapsamda işlenecektir.

b) Kişisel Verilerinizin Hangi Amaçlarla İşleneceği

Siz değerli çevrimiçi ziyaretçilerimizden İndirim Formu kapsamında elde edilen kişisel verileriniz; indirim süreçlerinin yürütülmesi, tarafınıza indirim tanımlanması ve bu kapsamda iletişim faaliyetlerinin yürütülmesi amaçlarıyla sınırlı olarak Şirketimiz tarafından işlenmektedir.

c) Kişisel Verilerinizi Toplama Yöntemleri ve Hukuki Sebepleri

Toplanan kişisel verileriniz KVKK’nın 5. maddesinde belirtilen “İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması” hukuki sebebine dayanılarak elektronik ortamda otomatik olarak işlenmektedir.

d) İşlemeye Konu Kişisel Veri Kategorileri ve Tipleri

İndirim Formu kapsamında tarafınızdan aşağıdaki kişisel veriler elde edilecektir;

  • Kimlik Bilgisi: İsim, Soyisim
  • İletişim Bilgisi: E-Posta ve Cep Telefonu Numarası

e) İşlenen Kişisel Verilerinizin Kimlere ve Hangi Amaçlarla Aktarılabileceği

İşbu aydınlatma metninin (d) maddesinde belirtilen kişisel verileriniz; (c) maddesinde belirtilen amaçların gerçekleştirilmesi doğrultusunda ve bu amaçların yerine getirilmesi ile sınırlı olarak; yurt içinde yerleşik iş ortaklarımıza, tedarikçilerimize, iştiraklerimize ve bağlı ortaklıklarımıza KVKK’nın 8. Maddesinde belirtilen kişisel veri işleme şartları ve yukarıda belirtilen amaçlarla sınırlı olarak aktarılabilecektir.

f) Kişisel Veri Sahibi Olarak KVKK Kapsamındaki Haklarınızla İlgili Bilgilendirme

KVKK’nın ilgili kişinin haklarını düzenleyen 11. Maddesi kapsamındaki taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ’e göre Şirketimizin 19 Mayıs Caddesi Dr. İsmet Öztürk Sokak Şişli Plaza Ofis Blokları E-Blok B2, 34360 Şişli/İstanbul adresine yazılı olarak iletebilirsiniz veya tarafımıza daha önce sağlamış olduğunuz ve sistemlerimizde kayıtlı olan elektronik posta adresiniz üzerinden turassist@hs03.kep.tr veya kvkk@turassist.com e-posta adresine e-mail yoluyla iletebilirsiniz.

Gizlilik Politikası | Çerez Politikası | KVKK Başvuru Formu